ضد گلوله

مشخصات
خلاصه داستان: 

داستان این فیلم مربوط به اواسط دهه ۶۰ و اوج دوران جنگ ایران و عراق است که قصه مردی حدود ۵۰ ساله در تهران را روایت می‌کند که مشغول قاچاق نوارهای لس آنجلسی و فیلم‌های ویدئویی بوده و در اثر یک اتفاق درمی‌یابد که توموری در سر دارد و تا دو ماه دیگر بیشتر زنده نخواهد ماند؛ و تصمیم می‌گیرد به جنگ برود.

یادداشت

دفاع‌مقدس یکی از عالی‌ترین مظاهر تجلیِ ایمان در عصرِ حاضر است. لزومِ توجه و پرداخت به این مهم، از اولویت‌های هنر به حساب می‌آید. پس پرداختن به عناصری هم‌چون تمسکِ فرماندهان و رزمندگان به فرهنگِ نابِ اسلامی، اقتدا به سیرۀ جهادِ معصومان(به‌ویژه نهضت حرکت‌آفرین عاشورا) و امید داشتن به امدادهای غیبی نیز ضروری است. فیلمِ ضد گلوله، با وانمودن و فضاسازیِ ساختگی سعی دارد که خود را در دستۀ فیلم‌های دفاع‌مقدس قرار دهد، اما متأسفانه فاقدِ ارزش‌های محتوایی این حوزه است. این فیلم به جهتِ رعایت‌نکردنِ هنرمندانۀ پیشینه‌های یک درام، فاقدِ ارزش‌های محتوایی است و درون‌مایۀ دینی را فدای ساختارِ کمیکش کرده. درست است که نقدِ ساختارِ ارتباطِ انسانی در کمدی شاید کمی خارج از انصاف باشد، لیکن اگر این فیلم را گونۀ کمدیِ جنگ هم بدانیم، دفاع‌مقدس خود برای ایجادِ روحیۀ فرح‌انگیز ظرفیت‌های فراوانی دارد که این فیلم به آن نیندیشده و نرسیده. در تمامِ طولِ فیلم، با وجودِ قرارگرفتنِ این شخصیت در بستری مانندِ جبهه، برای تحولِ درونیِ او این موضوع کاملاً فراموش شده و صرفاً اعمال و بازخوردهای شخصیت در این موقعیتِ تازه مسئلۀ فیلم شده است.

ساختارِ فیلمِ ضدگلوله رویکردِ اصلاحی برای یک رشته از رذایل اخلاقی ندارد. چنانکه رذایلی چون نفاق، دروغگویی، دزدی، نشرِ فساد و... را به وضوح نشان می‌دهد و در پایان حتی برای هیچ‌یک از این رذایل قائل به تحول نیست و فردِ اصلیِ فیلم به همان جایگاهِ پیشینِ خود، یعنی توزیع موسیقی غیرمجاز و..، برمی‌گردد. نبودِ کسبِ حلال در فیلم نقطۀ منفیِ برجسته‌ای است که حتی در آخرِ فیلم هم هیچ تغییری در آن برای شخصیتِ اصلی فیلم حادث نمی‌شود. خانواده در ضدگلوله خیلی جایگاهِ مناسبی ندارد و فردِ اصلیِ داستان یک زندگیِ ازدست‌رفته دارد که افراد آن فقط برای ادامۀ زندگی همدیگر را تحمل می‌کنند. فیلم ضدگلوله، مع‌الاسف به دلیل نبودِ فهمِ کافیِ کارگردان از مفهومِ شهادت، این موضوعِ مهم را به دستمایه‌ای بی‌ارزش و منسوخ تبدیل کرده است، تا آنجا که اصرارِ شخصیتِ فیلم به تحققِ امرِ شهادت به یک اُتانازیِ[۱] مقدس بدل شده است! روی سخنِ اصلیِ ضدگلوله به سمتِ دفاع‌مقدس است و کارگردان با هدف ارائۀ بیانی نو از دفاع‌مقدس به ساختِ ضدگلوله پرداخته است و موضوعاتِ اجتماعی در حاشیۀ فیلم قرار گرفته که البته دیدِ کارگردان در این مورد خیلی با شاخص‌های انقلاب فاصله دارد.

از نظرگاهِ فنی، درمجموع، فیلمِ ضدگلوله فیلمی با ساختارِ ضعیف به حساب می‌آید. فیلمنامه‌ای باسمه‌ای و خرده‌داستان‌های تکراری، رها کردن مخاطب پس از طرحِ مسئله، استفاده نکردن از وجوهِ نشانه‌شناختیِ هم‌راستا با موضوع، نداشتنِ شخصیت‌پردازیِ صحیح، نبودِ نقطۀ اوجِ صحیح و گره‌گشایی و یا تحولِ شخصیتی، و نبودِ پیشرفتِ نمایشیِ مناسب از جمله کاستی‌های این فیلم در ارتباط با قالب و محتوا به شمار می‌آید.

 

 

[۱] اتانازی را مرگ آسان ترجمه کرده‌اند. در اصطلاح پزشکی راحت کردن بیمارانی است که امیدی به درمانشان نیست.

نمایش بیشتر
امتیاز امتیاز بدهید
نقد کامل
نقد کاربران (۰)
تصاویر مرتبط (۱)
فیلم های مرتبط (۰)